Bioactive Sesamum indicum L. seed oil from Supercritical CO₂ Extraction: Fatty Acid Profile, Nutritional energy and Antimicrobial Potential

Abstract

Bu çalışma, süperkritik karbondioksit (SC-CO₂) ekstraksiyonu kullanılarak elde edilen Sesamum indicum L. tohum yağının yağ asidi bileşimini, besin enerji değerini ve antimikrobiyal aktivitesini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Süperkritik CO₂ ekstraksiyonu, toksik olmayan yapısı, düşük kritik sıcaklık ve basıncı ve nihai üründe çözücü kalıntısı bulunmaması nedeniyle yeşil bir ekstraksiyon teknolojisi olarak ortaya çıkmıştır. Tohumlar, 420 bar ve 47 °C'de 120 dakika boyunca süperkritik karbondioksit ekstraksiyonuna tabi tutulmuştur. Elde edilen yağın yağ asidi profili, alev iyonizasyon dedektörü (GC-FID) ile donatılmış gaz kromatografisi kullanılarak analiz edilmiştir. Besin enerji değeri, standart makro besin enerji dönüşüm faktörleri kullanılarak tahmin edilmiştir. Antimikrobiyal aktivite, seçilen Gram-pozitif bakterilere (Staphylococcus aureus ATCC 43300, Bacillus cereus ATCC 11778 ve Sarcina lutea ATCC 9341) ve Gram-negatif bakterilere (Escherichia coli ATCC 25922, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853, Klebsiella pneumoniae ATCC 70603 ve Salmonella enteritidis ATCC 13076) karşı sıvı mikrodilüsyon yöntemiyle değerlendirildi. Antimikrobiyal etkiler, minimum inhibitör konsantrasyon (MIC) değerleri olarak ifade edildi. Analiz, susam yağında bulunan baskın yağ asitlerinin linoleik asit (%43,26), oleik asit (%40,24) ve palmitik asit (%9,27) olduğunu ortaya koydu. Genel olarak, doymamış yağ asitleri toplam yağ asidi içeriğinin %83'ünden fazlasını oluşturdu. Yağın hesaplanan besin enerjisi değeri yaklaşık 895,14 kcal/100 g (3745,26 kJ/100 g) idi. Antimikrobiyal değerlendirme, E. coli'ye karşı 6,25 mg/mL, S. lutea'ya karşı 6,25 mg/mL ve B. cereus'a karşı 3,12 mg/mL MIC değerleriyle kayda değer bir inhibitör aktivite gösterdi. Bu bulgular, SC-CO₂ ekstraksiyonunun S. indicum L. tohum yağının hem besin kalitesini hem de fonksiyonel biyoaktivitesini etkili bir şekilde koruduğunu göstermektedir. Genel olarak, SC-CO₂ ekstraksiyonu, yüksek kalori içeriğine ve önemli antimikrobiyal aktiviteye sahip, doymamış yağ asitleri bakımından zengin S. indicum L. tohum yağı üretmek için verimli ve çevre dostu bir yaklaşım sunmaktadır. Bu bulgular, bu teknolojinin gıda, kozmetik ve ilaç endüstrileri için yüksek değerli ürünler geliştirme potansiyelini vurgulamaktadır.

Anahtar kelimeler: Sesamum indicum L. , süperkritik CO₂ ekstraksiyonu, yağ asidi bileşimi, besin değeri, MIC.